Godbluff
Van der Graaf Generator klinkt op Godbluff gespannen en direct zonder de ingewikkeldheid van zijn progrock te verliezen. Orgel en saxofoon dragen veel instrumentaal gewicht. Peter Hammill beweegt met zijn stem van beheersing naar een veel rauwere voordracht. De arrangementen zijn gedetailleerd, maar het dramatische doel is meestal duidelijker dan een wens om techniek te tonen.
The Undercover Man begint ongewoon stil. Fluit en lage zang scheppen een kwetsbare sfeer voordat de muziek sterker wordt. Die beheersing is belangrijk. Ze geeft de latere kracht iets om uit te groeien. De opening verontrust zonder meteen het volledige bandvolume te gebruiken.
Scorched Earth voert de druk op. Vooral tegen het einde worden de toetsen krachtig en ondersteunen ze het conflict in de zang. De instrumentale rollen blijven dicht bij elkaar. Daardoor houden de intense passages een stevige vorm, in plaats van in lawaai uiteen te vallen.
Arrow benut de saxofoon bijzonder goed. De gespannen klank werkt tegen een onrustig drumpatroon in. Hammills steeds krachtigere zang voegt een extra spanningslaag toe. De uitvoering kan ongemakkelijk zijn. Dat ongemak hoort wel duidelijk bij de muziek: stem en instrumenten lijken naar hetzelfde punt te duwen.
The Sleepwalkers biedt een ander contrast. Een verrassende passage met Latijns-Amerikaanse invloeden onderbreekt de donkere omgeving. Ze geeft beweging zonder het stuk los te maken van de plaat. De stemmingswisselingen zijn groot, maar het instrumentale karakter blijft herkenbaar.
Over de vier stukken geeft de directe aanpak urgentie. Saxofoon en orgel kunnen samen dicht klinken. De drums houden het spel beheerst en er blijft ruimte om rustige details op te merken. Het album hangt samen, ook wanneer de afzonderlijke tracks andere routes kiezen.
Hammills theatrale zang is de grootste drempel. De rauwe uitersten kunnen overdreven lijken, vooral voor nieuwkomers. Ook biedt de muziek weinig gemakkelijke verlichting van de donkere stemmingen. Toch maakt Godbluff die veeleisende kwaliteiten onderdeel van een overtuigend geheel. Instrumentkeuze, zang en dramatische veranderingen blijven sterk verbonden.
