Dysfunction
Mudshovel begint met een baslijn die meer doet dan een riff aankondigen. Ze geeft Dysfunction een herkenbare beweging en de zware gitaarinzet een duidelijke plek om te landen. Staind werkt hier het best wanneer de instrumenten zulke druk opbouwen voordat Aaron Lewis haar laat ontsnappen.
Het album uit 1999 is veel grimmiger dan de akoestische ballads waarmee de band vaak wordt verbonden. Suffocate opent met een zwaar gitaarmotief en trekt daarna onderdelen weg. De stem komt bloot te liggen tegen bas en drums. De wisselende dichtheid geeft Lewis' overgangen tussen zingen en schreeuwen een goed muzikaal kader.
Raw en Spleen maken de lichamelijke aanval nog sterker. De gitaar van Mike Mushok heeft zoveel gewicht dat een kleine ritmische verandering groot voelt. Jon Wysocki houdt de agressieve delen actief met zijn drums. Het gaat minder om ingewikkelde riffs dan om het effect van een band die samen op hetzelfde harde accent neerkomt.
De rustige songs zijn onmisbaar voor het karakter. Me geeft Lewis een omgeving waarin zijn lagere, ingehouden stem indruk kan maken. Ook Home benut de ruimtes tussen zware passages goed. Het refrein krijgt daardoor een specifieke ontlading. De band kan ongemak uitdrukken zonder ieder instrument voortdurend te laten schuren.
Aan de terugkerende tekstuele stemming ontsnap je minder gemakkelijk. Pijn, isolement en woede komen zo vaak terug dat afzonderlijke songs minder herkenbaar worden. Lewis overtuigt als zanger, maar sommige passages verwachten te veel nieuw perspectief van alleen zijn rauwe voordracht. De bekende bouw van een zacht couplet en zwaar refrein wordt ook voorspelbaar vóór de plaat afgelopen is.
Toch heeft Dysfunction een tastbare aanwezigheid die de beste tracks onderscheidt. De basbeweging in Mudshovel en de contrasten van Home geven het gevoel meer vorm dan herhaalde verklaringen van pijn. Het is een zwaar, wisselvallig album. De aantrekkingskracht zit in de verbinding tussen een heel kwetsbare stem en een band die de druk eromheen voelbaar kan maken.
