Known/Learned
Arcane vertelt op Known/Learned hetzelfde verhaal op twee heel verschillende manieren. Het Australische gezelschap verdeelt dit dubbelalbum over zware prog en een veel rustiger, grotendeels akoestische tweede helft. Met ruim twee uur vraagt de plaat een flinke tijdsinvestering. De beste songs rechtvaardigen die omvang met expressieve zang en duidelijke stemmingswisselingen, al zou het geheel baat hebben bij een strengere selectie.
De eerste schijf, Known, levert de meeste kracht. Promise [Part 2] wisselt stijgende en afnemende intensiteit af, met sterke zangmelodieën die het lange arrangement bijeenhouden. Unturning begint met een ingewikkelde gitaarpassage en groeit uit tot een van de zwaardere stukken. Michael Gagens spel heeft detail en karakter. De piano kan het geluid verzachten zonder alle gewicht weg te nemen.
Jim Grey is minstens zo belangrijk. Zijn stem geeft de muziek een emotioneel middelpunt; zonder hem zou het gemakkelijker een technische oefening worden. In Womb (In Memoriam) komt die kwaliteit in een kalere omgeving naar voren. Holding Atropos biedt een rustiger, balladeachtig contrast. Zo kan de eerste schijf verschillende niveaus van intensiteit verkennen, in plaats van alleen op lange riffs te vertrouwen.
De drieëntwintig minuten durende compositie Learned sluit die schijf af en is het langste afzonderlijke stuk van het album. Er zitten sterke ideeën in, maar de lengte legt ook de neiging bloot om materiaal te herhalen of uit te rekken. Op de tweede schijf verandert de balans nog ingrijpender. De akoestische arrangementen geven Greys zang volop ruimte, maar nemen ook veel van de voortgang uit de zwaardere muziek weg.
Die rustige helft heeft een duidelijke functie in het verhaal over een vader en dochter. Toch zijn de songs door hun vergelijkbare klank soms moeilijk van elkaar te onderscheiden. De emotionele bedoeling blijft overtuigend; de muzikale afwisseling is minder consequent. Door de schijven apart te beluisteren, komen hun eigen sterke punten mogelijk beter tot hun recht.
Known/Learned is een waardevolle maar wisselvallige progplaat. Op de beste momenten komen vakkundig spel en gevoel samen, en het contrast tussen hard en zacht heeft een duidelijke reden. De lengte en de herhaling op de rustige schijf beperken het succes als één doorlopende luisterervaring. Wie een grote, ambitieuze plaat de tijd wil geven, vindt hier nog altijd veel dat het ontdekken waard is.
