Vitalogy
Vitalogy kan een enorm refrein geven en je meteen laten twijfelen of Pearl Jam wil dat iemand meezingt. Songs trekken publiek aan, kleine experimenten duwen het weg. Die wrijving geeft een eigen nerveuze energie.
Last Exit begint urgent zonder lange intro. Spin the Black Circle is sneller en ruwer, met gitaren die bijna uit elkaar vallen. Eddie Vedder kiest vaart boven groot gebaar. De slankere klank verschilt van de brede, galmende rock van Ten.
Not for You is trager maar even krachtig. De koppige riff past bij de zang en bouwt druk zonder voortdurend te veranderen. Corduroy opent meer. Gitaren duwen voort terwijl de zangmelodie breder wordt. Het is een van de beste combinaties van spanning en ontlading.
De rustige songs tellen even zwaar. Nothingman is direct genoeg om woorden te laten landen. Better Man maakt een heel toegankelijke melodie tot een ongemakkelijk relatieverhaal. De geleidelijke stijging volgt de emotionele beweging natuurlijk. Immortality laat ook horen hoeveel de band zonder volle geluidsaanval kan vertellen.
Dan zijn er Bugs, met accordeon en gemompel, en de lange klankcollage in het slot. Ze verklaren het onrustige karakter, maar zijn daardoor nog niet even waardevol als muziek. Onderbrekingen kunnen de omliggende songs scherper maken. Ze kunnen ook de behoefte onderbreken om de plaat helemaal te draaien.
Dat is een echte beperking, maar het beste materiaal compenseert ruim. Vitalogy vangt een band die bevraagt hoe zijn songs moeten werken en er tegelijk verschillende uitzonderlijk goede schrijft. De kracht zit tussen de verzorgde vorm van een memorabele melodie en de gespannen uitvoering daarin.
