Lateralus
Lateralus maakt van een herhaald motief een bewegend landschap. Tool kan lang bij een riff blijven terwijl drums, bas en stem de betekenis ervan veranderen. Via die tastbare beweging is de complexiteit het gemakkelijkst te waarderen. Onder een herkenbare vorm blijft de muziek verschuiven.
The Grudge zet een strenge openingsstemming neer. De band schakelt met exacte timing tussen verschillende krachten. Maynard James Keenan wordt met zijn stem deel van de druk, in plaats van ernaast uitleg te geven. De uiteindelijke ontlading is groot doordat het nummer zoveel energie heeft ingehouden.
Schism biedt de directste uitnodiging. De basfiguur van Justin Chancellor geeft stevig houvast terwijl het ritme eromheen verandert. Keenans melodie blijft helder zonder het arrangement conventioneel te maken. Het laat horen hoe een ingewikkelde instrumentale verhouding zelf de pakkende kern kan worden.
Parabol en Parabola maken op een andere manier duidelijk waarom geduld loont. Het rustige stuk bouwt een besloten, zwevende ruimte. Wanneer de volle band komt, verandert de schaal dramatisch. De verbinding is belangrijker dan de delen afzonderlijk. Tool maakt via de overgang van terughoudendheid een echte ontlading.
Het titelnummer werkt dat verder uit. Het veranderende ritmepatroon en de geleidelijke opbouw geven een sterke voorwaartse richting. De getalsmatige associaties rond het nummer zijn minder onmisbaar dan de manier waarop de partijen passen. Het overtuigt ook als je alleen een band hoort die een krachtig arrangement opbouwt.
Disposition, Reflection en Triad vormen daarna een langer aangehouden, hypnotische slotreeks. Hun onderlinge verband geeft het album een bestemming na de directere hoogtepunten. Faaip de Oiad onderbreekt dat harder. Het onrustige klankstuk bevredigt muzikaal minder dan wat ervoor kwam.
Dit album vraagt aanhoudende aandacht, maar de beloning is duidelijk. Danny Carey opent met zijn drums steeds andere routes door de gitaar- en baspatronen. De zang voegt emotionele urgentie toe. Zelfs de uitvoerigste passages houden hetzelfde doel als de sterkste riffs: je in de beweging houden, totdat een kleine verandering iets groots kan worden.
