Millions Now Living Will Never Die
Millions Now Living Will Never Die geeft Tortoise veel ruimte om zijn instrumentale muziek van vorm te laten veranderen. De band gebruikt rockinstrumenten, maar behandelt dub, elektronica en herhaling als even belangrijke onderdelen. Het resultaat klinkt rustig zonder steeds hetzelfde te doen. De bas en drums geven houvast, terwijl kleine veranderingen in klank de richting kunnen bepalen.
De grote opening is Djed, een stuk van ongeveer eenentwintig minuten. Het beweegt door meerdere duidelijk verschillende delen zonder zijn eigen sfeer kwijt te raken. Dubachtige effecten maken plaats voor een gelijkmatiger ritmische aandrijving, waarna orgel en vibrafoon met herhaalde figuren werken. Later krijgen de gitaren weer meer invloed. De overgangen zijn minstens zo interessant als de afzonderlijke ideeën.
Die lange start maakt de rest gelukkig niet overbodig. Glass Museum heeft een duidelijker afgebakende vorm en laat het samenspel op een kleinere schaal werken. The Taut and Tame geeft de gitaar meer directe beweging, met ritmes die genoeg veranderen om het nummer levendig te houden. De muzikanten hoeven geen ingewikkelde solo's naar voren te schuiven om hun mogelijkheden duidelijk te maken.
Niet elk kort onderdeel is even sterk. A Survey voelt eerder als een aarzelende verbinding dan als een volledig uitgewerkt idee. Dear Grandma and Grandpa gebruikt zijn beknoptheid overtuigender, met een atmosferische omgeving en verre stemmen. Afsluiter Along the Banks of Rivers kiest voor een filmische, melancholische melodie. Dat geeft het album een herkenbaar einde zonder de rustige stemming te verbreken.
Wie duidelijke zanglijnen of grote uitbarstingen zoekt, moet zich op een andere manier van luisteren instellen. Deze plaat haalt haar kracht uit samenspel en geleidelijke veranderingen. De muziek kan ontspannen overkomen en toch verrassend precies zijn. Tortoise verbindt zijn experimenten meestal aan sterke ritmes en mooie klanken, waardoor dit uitgebreide instrumentale landschap ook een toegankelijke ingang houdt.
