Theater of Dimensions
Theater of Dimensions geeft Xandria meer contrast binnen zijn symfonische metal. De orkesten en koren blijven groot, maar de gitaren mogen scherper worden en gastzangers veranderen geregeld de verhouding tot Dianne van Giersbergen. Het is een drukke plaat die niet bang is om haar theatrale kant breed uit te meten.
Where the Heart Is Home opent met een uitvoerige orkestrale aanloop, waarna de gitaren het nummer meer gewicht geven. Van Giersbergen beweegt overtuigend mee met die grote opzet. Haar stem kan plechtig en krachtig klinken, maar ook terugschakelen wanneer het arrangement minder druk wordt. Dat helpt om de bombast persoonlijker te maken.
We Are Murderers (We All) gaat nadrukkelijk de donkere kant op. De harde gitaren en Björn Strids grunts vormen een stevige tegenkracht voor de hoge zang en koren. Burn Me kiest een andere route, met Zaher Zorgati als melodieuze gast. De gasten zorgen zo voor meer dan een extra naam op de hoes: ze veranderen de kleur van de songs.
Céilí geeft met zijn instrumentale folk een nuttige onderbreking. Het laat horen dat Xandria ook zonder een groot gezongen refrein herkenbare melodieën kan neerzetten. De afsluiter A Theater of Dimensions pakt vervolgens bijna alles tegelijk aan. De wisselingen tussen zachte passages, grote koren en het theatrale samenspel met Henning Basse maken er een ambitieuze finale van.
Daar zit ook het probleem. De plaat is lang en niet iedere terugkeer naar folk, vertelling of orkestrale pracht voelt even noodzakelijk. De voorbeelden uit het genre blijven bovendien duidelijk hoorbaar. Toch zijn er voldoende sterke momenten om de omvang te dragen, zeker wanneer de scherpe gitaren de arrangementen wat weerstand geven. Theater of Dimensions is het overtuigendst als die verschillende stemmen en stijlen elkaar echt beïnvloeden. Dan heeft de overvloed een doel en krijgt het spektakel ook muzikale spanning.
